ثبت شکایت از عدم رعایت سقف اجاره بها مؤثرترین راهکار قانونی برای مستأجرانی است که با درخواست افزایش قیمت نامتعارف و غیرقانونی از سوی مالکان روبهرو شدهاند. تمام اجارهنشینانی که موجر آنها نرخ را بیشاز سقف مصوب (مثلاً ۲۵ درصد در تهران) افزایش داده است تا ۵ سال پساز تاریخ قرارداد حق شکایت در شورای حل اختلاف یا سامانه ۱۳۵ تعزیرات حکومتی را دارند.
این پروسه معمولاً با ارسال اظهارنامه رسمی آغاز میشود و در صورت اثبات تخلف با مدارکی همچون اجارهنامه دارای کد رهگیری و مستندات درخواست وجه اضافه به جریمه سنگین مالک و عودت مبالغ پرداختی منتهی میشود. این حق اعتراض تنها مختص مستأجر نیست و هر فرد متضرر از این افزایش کاذب میتواند برای احقاق حق خود اقدام کند. تا انتها با ما همراه باشید تا مراحل روند شامل مذاکره، ارسال اظهارنامه و ثبت سیستمی شکایت را بررسی کنیم و مدارکی را که باید جمعآوری کنید در اختیارتان قرار دهیم.
فهرست مطالب
چه کسانی میتوانند شکایت کنند؟
طبق قوانین جاری، اصلیترین گروهی که حق طرح دعوی دارند، مستأجرانی هستند که مالک (موجر) از آنها درخواست افزایش اجارهبهایی بیشاز سقف مصوب کرده است. نکته قابلتوجه این است که حق شکایت محدود به زمان حال نیست؛ مستأجران تا ۵ سال پساز تاریخ انعقاد قرارداد اجاره، این حق را دارند که در صورت تضییع حقوقشان، اقدام به شکایت کنند. علاوهبر مستأجران مستقیم، هر شخص دیگری که بهواسطه این افزایش غیرقانونی دچار ضرر و زیان شده باشد هم میتواند پیگیر حقوق خود باشد.
یکی از اصلیترین چالشهای مستأجران هنگام شکایت، نداشتن قرارداد معتبر یا نقص در متن اجارهنامه دستی است. برای پیشگیری از این مشکلات، استفاده از پلتفرمهای معتبر برای تنظیم قرارداد اجاره آنلاین و رسمی کاملاً حیاتی است. سامانه هوشمند املاین، بهعنوان پیشرو در خدمات املاک آنلاین، امکان تنظیم قراردادهای اجاره کاملاً رسمی را زیر نظر کارشناسان حقوقی فراهم کرده است. در این پلتفرم، تمام مراحل از احراز هویت طرفین تا بررسی اصالت اسناد بهصورت دقیق انجام و در نهایت کد رهگیری رسمی صادر میشود که مدرکی غیرقابلانکار در مراجع قضایی است. با املاین، شما بدون نیاز به مراجعه حضوری و با هزینهای شفاف، قراردادی محکم میبندید که حقوق شما را تضمین میکند. اگر میخواهید قرارداد خود را آنلاین و قانونی ثبت کنید، کافی است همین حالا عبارت «املاین» را در گوگل جستوجو کنید و وارد سامانه تنظیم قرارداد ما شوید.
مراحل شکایت از عدم رعایت سقف اجارهبها
اگر با افزایش غیرقانونی اجاره مواجه شدید، پیشنهاد میشود مراحل زیر را بهترتیب طی کنید:
- مذاکره و توافق مسالمتآمیز: پیشاز هر اقدام قانونی بهتر است از درِ دوستی وارد شوید. با مالک صحبت کنید و با استناد به مصوبات قانونی (مانند سقف ۲۵ درصدی برای تهران در سال ۱۴۰۴)، تلاش کنید او را متقاعد کنید. بسیاری از اختلافات در همین مرحله و با گفتوگو حل میشوند؛
- ارسال اظهارنامه رسمی: اگر مذاکره کارساز نبود، باید بهصورت رسمی به مالک اخطار دهید. برای این کار به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و یک اظهارنامه رسمی برای مالک ارسال کنید. در متن اظهارنامه حتماً به سقف قانونی افزایش اجاره اشاره کنید و درخواست رعایت آن را داشته باشید. این سند در مراحل بعدی دادگاه بسیار مهم خواهد بود؛
- ثبت شکایت در سامانههای نظارتی: در صورت پافشاری مالک بر تخلف میتوانید شکایت خود را از طریق سامانه ۱۲۴ (مربوط به وزارت صمت) یا سامانه ۱۳۵ (مربوط به سازمان تعزیرات حکومتی) ثبت کنید. همچنین، میتوانید بهصورت حضوری به ادارات تعزیرات حکومتی در شهرستان محل سکونت خود مراجعه کنید؛
- طرح دعوی در شورای حل اختلاف: برای رسیدگی دقیقتر و صدور رأی لازمالاجرا، باید به شورای حل اختلاف محدوده ملک مراجعه کنید. شورا پساز دعوت از طرفین و شنیدن اظهارات (و بررسی اظهارنامهای که قبلاً فرستادهاید)، اقدام به صدور رأی میکند؛
- بازرسی و اعمال جریمه: پساز ثبت شکایت، بازرسان وزارت راهوشهرسازی یا تعزیرات ممکن است بهصورت سرزده یا با برنامه قبلی وضعیت را بررسی کنند.
در صورت اثبات تخلف، مالک علاوهبر بازگرداندن مبالغ اضافی به پرداخت جریمه (گاهی تا چند برابر مبلغ اضافه دریافتی) محکوم میشود. اگر مشاور املاکی در تنظیم قرارداد غیرقانونی نقش داشته باشد، او هم توسط تعزیرات جریمه و تحت پیگرد قرار خواهد گرفت.
مدارک لازم برای شکایت از عدم رعایت سقف اجاره بها
برای اینکه شکایت شما در مراجع قانونی (تعزیرات یا شورای حل اختلاف) بهسرعت رسیدگی شود، باید مستندات کاملی فراهم کنید. این مدارک عبارتاند از:
- قرارداد اجاره پیشین: اصل و کپی اجارهنامه سال قبل (برای اثبات مبلغ پایه و محاسبه درصد افزایش)؛
- مستندات تخلف: قرارداد جدید (اگر امضا شده است) یا هرگونه سند مکتوب مانند پیامک، ایمیل یا صدای ضبطشده که نشاندهنده درخواست مبلغ غیرقانونی توسط مالک باشد؛
- مدارک شناسایی: کپی کارت ملی و شناسنامه مستأجر؛
- کد رهگیری: کد رهگیری قرارداد اجاره که از «سامانه خودنویس» یا «سامانه ثبت معاملات املاک» دریافت شده است (داشتن قرارداد رسمی و ثبتشده الزامی است)؛
- اطلاعات تکمیلی: آدرس دقیق پستی ملک و مشخصات هویتی مالک.
سخن پایانی
قانونگذار با تعیین سقف مجاز برای افزایش اجاره بها، ابزار قدرتمندی را در اختیار مستأجران قرار داده است تا در برابر قیمتگذاریهای سلیقهای و غیرقانونی ایستادگی کنند. پیروزی در پرونده شکایت از عدم رعایت سقف اجاره بها نیازمند اقدام هوشمندانه، دوری از تنشهای بیهوده و جمعآوری دقیق مستندات است. پیگیری این تخلفات نهتنها منجر به بازگشت مبالغ اضافی به مستأجر میشود، بلکه با اعمال جریمههای سنگین برای متخلفان به ثبات بیشتر بازار مسکن کمک خواهد کرد.
- مستأجران تا ۵ سال پساز عقد قرارداد حق طرح شکایت و پیگیری تخلف را دارند؛
- پیشاز شکایت قضایی، ارسال اظهارنامه رسمی به مالک برای اثبات حسن نیت و جدیت شما الزامی است؛
- رسیدگی به پرونده عمدتاً در شورای حل اختلاف محل ملک و سازمان تعزیرات حکومتی (سامانه ۱۳۵) انجام میشود؛
- داشتن اجارهنامه رسمی دارای کد رهگیری و مستندات اثباتکننده درخواست مبلغ غیرقانونی (پیامک یا صوت) ضروری است؛
- در صورت اثبات تخلف، مالک علاوهبر عودت وجه به پرداخت جریمه تا چند برابر مبلغ اضافه محکوم میشود.
فراموش نکنید که پیشگیری همیشه بهتر از پیگیریهای طولانی قضایی است. پلتفرم املاین فراتر از یک سامانه ثبت قرارداد عمل میکند و با ارائه خدماتی نوین مانند «تضمین پرداخت اجارهبها» (برای اولین بار در ایران) و سرویس «داوری و حل اختلاف تخصصی»، امنیت معاملات شما را به بالاترین سطح میرساند. با کمک سرویس داوری املاین، حتی در صورت بروز اختلاف بر سر سقف اجارهبها میتوانید بدون درگیری در راهروهای دادگاه، مشکل را سریع و عادلانه حل کنید. برای تجربه خرید، فروش و اجارهای امن با پشتوانه حقوقی پیشنهاد میکنیم نام برند «املاین» را در گوگل جستوجو کنید و با ورود به صفحه قرارداد وبسایت ما از خدمات متمایز این پلتفرم بهرهمند شوید.
سوالات متداول
آیا میتوانیم برای عدم رعایت سقف اجارهبها شکایت کنیم؟
بله؛ درصورتیکه مالک مبلغی بیشاز نرخ مصوب دولت (برای مثال ۲۵ درصد) را درخواست یا دریافت کرده باشد، مستأجر حق دارد با استناد به قانون از طریق شورای حل اختلاف یا سازمان تعزیرات شکایت کند.
تا کی فرصت شکایت از افزایش غیرقانونی اجاره داریم؟
مستأجران تا ۵ سال پساز تاریخ انعقاد قرارداد اجاره، فرصت قانونی دارند تا نسبت به تخلف مالک و دریافت مبالغ اضافی طرح دعوی کنند.
جریمه صاحبخانه برای تخلف از سقف اجاره چقدر است؟
در صورت اثبات تخلف، مالک ملزم به بازگرداندن مبالغ اضافی به مستأجر است و همچنین باید جریمهای سنگین (معمولاً تا چند برابر مبلغ اضافه دریافتی) را به دولت بپردازد.
