بسیاری از صاحبخانهها این سؤال را میپرسند که آیا کد رهگیری برای صاحب خانه مالیات دارد و تصور میکنند که دریافت کد رهگیری برای قرارداد اجاره بهطور مستقیم باعث افزایش مالیات میشود، درحالیکه واقعیت کمی متفاوت است. کد رهگیری فقط یک شناسه رسمی برای ثبت قراردادهای اجاره و خریدوفروش املاک در سامانه ملی املاک و اسکان است و هدف آن شفافسازی معاملات، جلوگیری از کلاهبرداری و ایجاد امنیت حقوقی است. دریافت این کد رایگان است و بهخودیخود مالیاتی برای مالک ایجاد نمیکند؛ اما ثبت قرارداد با کد رهگیری میتواند به سازمان مالیاتی کمک کند تا اطلاعات اجارهها را دقیقتر جمعآوری کند.
بههمیندلیل، بسیاری از نگرانیها در مورد مالیات فوری پساز صدور کد رهگیری غیرواقعی است. در واقع، مالیات بر درآمد اجاره و مالیات خانه خالی براساس وضعیت ملک و درآمد مالک محاسبه میشود؛ نهفقط براساس صدور کد رهگیری. در این مقاله، به این سؤال شما که آیا کد رهگیری برای مالک مالیات دارد، بهطور دقیق پاسخ میدهیم و تمام اطلاعات لازم را در این زمینه در اختیارتان قرار میدهیم. تا انتها با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
آیا کد رهگیری برای صاحب خانه مالیات دارد؟
خیر، دریافت کد رهگیری خودبهخود هیچ مالیات اضافی برای صاحب خانه (مالک) ایجاد نمیکند. بااینحال، ثبت قرارداد با کد رهگیری به دو طریق میتواند در سیستم مالیاتی نقش داشته باشد.
اولین طریق، مالیات بر درآمد اجاره است. اگر ملک اجاره داده شود، مالک مشمول مالیات بر درآمد اجاره میشود که براساس مبلغ اجاره (پساز کسر ۲۵% هزینهها) و با نرخهای پلکانی (۱۵% تا ۲۵%) محاسبه میشود. املاک مسکونی زیر ۱۵۰ متر در تهران یا ۲۰۰ متر در سایر شهرها معمولاً معاف از مالیات هستند؛ اما اگر مشمول باشید، این مالیات جدا از کد رهگیری است و حتی بدون کد رهگیری هم براساس قرارداد عادی یا جدول ارزش اجاری سازمان امور مالیاتی، ممکن است اعمال شود.
دومین طریق، مالیات خانه خالی است. اگر ملک خالی بماند و قرارداد اجاره با کد رهگیری ثبت نشود، ممکن است مشمول مالیات بر خانههای خالی شوید که نرخ آن بالاتر است. در واقع، کد رهگیری میتواند از این مالیات جلوگیری کند؛ زیرا نشاندهنده اجاره ملک است.
فراموش نکنید که دریافتنکردن کد رهگیری میتواند منجر به جریمههای قانونی یا مشکلات حقوقی شود؛ اما خود کد رهگیری بار مالیاتی مستقیم ایجاد نمیکند.
اگر بهدنبال راهی امن و قانونی برای ثبت قرارداد اجاره خود هستید، پلتفرم املاین این امکان را برای شما فراهم کرده است. با خدمات قراردادهای آنلاین و رسمی املاین، میتوانید قرارداد خود را از هر نقطهای، بدون نیاز به مراجعه حضوری به بنگاهها تنظیم کنید. تمامی قراردادها تحت نظارت کارشناسان حقوقی بررسی میشوند و پساز انعقاد، کد رهگیری رسمی صادر میشود تا نسخه دیجیتال آن همیشه در دسترس شما باشد. علاوهبراین، احراز هویت طرفین و بررسی اصالت اسناد ملکی تضمین میکند که معامله شما کاملاً معتبر و قانونی باشد. همین حالا قرارداد اجاره خود را با املاین ثبت کنید و از شفافیت و قانونیبودن آن بهرهمند شوید.
چرا بعضی صاحبخانهها از گرفتن کد رهگیری خودداری میکنند؟
دلیل اصلی خودداری بسیاری از صاحبخانهها از گرفتن کد رهگیری، نگرانی آنها از مالیات کد رهگیری برای مالک است. ثبت قرارداد در سامانه خودنویس تمام جزئیات اجاره، مبلغ رهن، اجاره ماهانه و مدت قرارداد را بهطور مستقیم در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار میدهد. این اطلاعات مبنای محاسبه مالیات اجاره است؛ مالیاتی که پساز کسر ۲۵ درصد استهلاک و اعمال معافیتهای محدود، معمولاً بین ۱۵ تا ۲۵ درصد درآمد اجاره تعیین میشود. برای موجرانی که سالها اجاره را نقدی و بدون اظهار دریافت کردهاند، این شفافیت اجباری بهمعنای پایان امکان پنهانسازی درآمد است و همین موضوع اصلیترین دلیل مقاومت آنها محسوب میشود.
در کنار موضوع مالیات، چند عامل فرعی هم در برخی موارد دیده میشود؛ از جمله اینکه برخی موجرها تمایلی ندارند مستأجر برای وام ودیعه مسکن اقدام کند؛ چون دریافت این تسهیلات منوط به داشتن کد رهگیری است و کنترل موجر بر مبلغ ودیعه کاهش مییابد. همچنین، برخی از ثبت قرارداد رسمی واهمه دارند؛ زیرا اعتبار کامل قرارداد در مراجع قضایی امکان افزایش یکطرفه اجاره یا تخلیه سریع ملک را از بین میبرد. تعدادی از مالکانِ دارای چند واحد هم نگران ثبت اطلاعاتی هستند که ممکن است به مالیات خانه خالی یا املاک مازاد منجر شود؛ درحالیکه اتفاقاً ثبتنکردن قرارداد احتمال مشمولشدن آنها در مالیات خانه خالی را چند برابر میکند.
طبق قوانین، ثبت قرارداد و دریافت کد رهگیری الزامی است و انجامندادن آن تخلف محسوب میشود؛ موضوعی که میتواند به جریمه، ضعف قرارداد در مراجع قضایی و حتی تعقیب مالیاتی منجر شود. این در حالی است که دریافت کد رهگیری رایگان است و ثبت آن تنها چند دقیقه زمان میبرد.
در نهایت، بخش عمده مقاومتها ناشی از تصور غلطی است که نبود کد رهگیری را بهمعنای «عدم شناسایی مالیاتی» میداند. در عمل، سازمان امور مالیاتی از طریق سامانههای اطلاعاتی مختلف به دادههای ملکی دسترسی دارد و خودداری از دریافت کد رهگیری اجاره نامه معمولاً تنها به افزایش ریسک جریمه برای موجر منجر میشود.
در چه شرایطی صاحبخانه مشمول مالیات بر اجاره میشود؟
طبق مواد ۵۲ تا ۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم، هر صاحبخانهای، چه شخص حقیقی و چه حقوقی، وقتی ملک خود را اجاره میدهد، در اصل، مشمول مالیات بر درآمد اجاره است؛ اما بسیاری از نگرانیها درباره «مالیات قطعی» در عمل برای اغلب مالکان صدق نمیکند. بیشتر صاحبخانههای معمولی که تنها یک واحد آپارتمان کوچک را اجاره میدهند، معمولاً مشمول یکی از معافیتهای قانونی میشوند که در جدول زیر نشان داده شدهاند:
| نوع معافیت | جزئیات دقیق (۱۴۰۴) | منبع قانونی |
| معافیت متراژی | تهران تا مجموع ۱۵۰ متر مربع زیربنا مفید؛ شهرستانها تا مجموع ۲۰۰ متر مربع (میتواند چند واحد باشد اگر مجموع زیر سقف باشد) | تبصره ۱۱ ماده ۵۳ |
| اجاره به خویشاوندان | اجاره به پدر، مادر، همسر، فرزند، اجداد یا افراد تحت تکفل ۱۰۰٪ معاف | تبصرههای ۱ و ۲ ماده ۵۳ |
| قرارداد بلندمدت | ۲ ساله ۷۰٪ تخفیف؛ ۳ ساله یا بیشتر، ۱۰۰٪ معاف (فقط برای واحدهای بالای سقف متراژی) | بند «ث» تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴ |
| فاقد درآمد دیگر | اگر مالک هیچ درآمد دیگری (حقوق، شغل، اجاره تجاری و غیره) نداشته باشد تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان درآمد اجاره (یعنی ۷۵٪ کل اجاره سالانه پساز کسر ۲۵٪ هزینه و استهلاک) معاف است. (بازنشستگی و سود بانکی جزو درآمد حساب نمیشود) | ماده ۵۷ و قانون بودجه ۱۴۰۴ |
| سایر معافیتها | مجتمعهای بالای ۳ واحد با الگوی مصرف مسکن؛ خانههای سازمانی دولتی؛ اجاره رایگان به نهادهای دولتی | تبصره ۱۱ ماده ۵۳ |
بنابراین، اگر یک واحد آپارتمان زیر ۱۵۰ متر در تهران دارید و آن را اجاره دادهاید، مشمول دریافت مالیات نمیشوید. مالیات کد رهگیری برای موجر زمانی اعمال میشود که هیچکدام از معافیتهای قانونی شامل حال او نشود. این حالت معمولاً در یکی از شرایط زیر رخ میدهد:
- مجموع متراژ واحدهای مسکونی اجاری بالاتر از سقف قانونی باشد: مجموع زیربنای مفید مسکونی اجاری بیشاز ۱۵۰ متر مربع در تهران و ۲۰۰ متر مربع در شهرستانها باشد (حتی اگر چند واحد جداگانه باشد، مجموع محاسبه میشود)؛
- ملک اجاری از نوع تجاری، اداری یا مغازه باشد: ملک تجاری، اداری، مغازه یا دفتر، معافیت متراژی ندارند و بهطور مستقیم ۷۵٪ درآمد اجاره با نرخهای قانونی (۱۵ تا ۲۵ درصد برای اشخاص حقیقی و ۲۵ درصد برای اشخاص حقوقی) مشمول مالیات میشوند؛
- واحد مسکونی بالای متراژ داشته باشید و قرارداد کوتاهمدت ببندید: برای املاک بالای سقف متراژ، تنها قرارداد سهساله یا بیشتر معافیت کامل میدهد. قراردادهای یکساله یا دوساله باید مالیات کامل بپردازند (قانون ساماندهی بازار اجاره ۱۴۰۳)؛
- مالک درآمد دیگری داشته باشد: اگر مالک فقط درآمد اجاره داشته باشد، حتی متراژ بالای سقف باشد یا ملک تجاری باشد، درآمد مشمول اجاره (۷۵٪ اجاره سالانه) تا سقف معافیت سالانه (در ۱۴۰۴ حدود ۲۰۰–۲۸۸ میلیون تومان بسته به منبع دقیق قانون بودجه) معاف است؛
- اجارهدادن ملک بالای متراژ به شرکت یا افراد غیرفامیل: این نوع اجاره معمولاً معافیت ندارد و مالیات بهطور کامل محاسبه یا توسط شرکت کسر و پرداخت میشود.
توجه داشته باشید که معافیت متراژی غالب است؛ یعنی، اگر مجموع واحدهای مسکونی اجاری شما زیر ۱۵۰ متر (تهران) یا ۲۰۰ متر (شهرستان) باشد، معمولاً مالیات صفر است؛ حتی اگر اجاره میلیاردی باشد و حقوق هم بگیرید. مبلغ اجاره بالا بهخودیخود مالیات نمیآورد؛ فقط وقتی معافیت متراژی ندارید، مبلغ بالا باعث مالیات بیشتر (نرخ پلکانی) میشود.
مالیات بر درآمد اجاره، حتی اگر قرارداد رسمی یا کد رهگیری هم ثبت نشده باشد، برقرار است؛ اما با ثبت قرارداد در سامانه خودنویس، اطلاعات اجاره بهصورت شفاف در اختیار سازمان مالیاتی قرار میگیرد و محاسبه مالیات با دقت بیشتری انجام میشود. همچنین میتوانید از مزایای کد رهگیری اجاره نامه شامل شامل موارد زیر بهرهمند شوید:
- اعتبار قانونی قرارداد: قرارداد با کد رهگیری در مراجع قضایی و اداری معتبر است و امکان حل اختلافات را آسانتر و سریعتر میکند؛
- دریافت وام ودیعه مسکن: برای اخذ تسهیلات اجاره، بانکها تنها قراردادهای دارای کد رهگیری را قبول میکنند؛
- پیشگیری از مالیات خانه خالی: ثبت قرارداد نشاندهنده اجاره ملک است و از اعمال مالیات خانه خالی جلوگیری میکند؛
- شفافیت معاملات: تمامی جزئیات اجاره شامل مبلغ رهن، اجاره ماهانه و مدت قرارداد ثبت و از بروز اختلاف یا سوءاستفاده جلوگیری میشود.
کد رهگیری نهتنها بار مالیاتی اضافه ایجاد نمیکند، بلکه امنیت حقوقی و مالی مالک و مستأجر را بهطور همزمان افزایش میدهد.
سخن پایانی
آیا کد رهگیری برای صاحب خانه مالیات دارد؟ خیر، دریافت کد رهگیری بهخودیخود مالیات جدیدی ایجاد نمیکند و هدف اصلی آن شفافسازی و اعتبار حقوقی قراردادهاست. مالیات بر درآمد اجاره و مالیات خانه خالی براساس وضعیت ملک و درآمد مالک محاسبه میشود، نهفقط ثبت یا ثبتنکردن کد رهگیری. ثبت قرارداد در سامانه خودنویس ضمن رعایت الزامات قانونی، به مالک و مستأجر امنیت و مزایای قانونی متعددی میدهد.
کد رهگیری برای صاحبخانه بار مالیاتی مستقیم ندارد و رایگان است؛
مالیات بر درآمد اجاره حتی بدون کد رهگیری هم برقرار است؛
معافیتهای قانونی شامل معافیت متراژی، اجاره به خویشاوندان، قرارداد بلندمدت، فاقد درآمد دیگر و سایر معافیتها میشود؛
ثبت قرارداد با کد رهگیری از مالیات خانه خالی و جریمههای قانونی جلوگیری میکند؛
مزایای کد رهگیری شامل اعتبار قانونی، شفافیت قرارداد و امکان دریافت وام ودیعه مسکن است؛
خودداری از ثبت قرارداد معمولاً بهنفع مالک نیست و فقط ریسک جریمه و مشکلات حقوقی را افزایش میدهد.
برای جلوگیری از مشکلات مالیاتی و حقوقی و بهرهمندی از تمام مزایای قانونی ثبت قرارداد، استفاده از خدمات املاین بهترین گزینه است. این پلتفرم با امکان تنظیم قرارداد آنلاین اجاره در کنار ثبت قرارداد رسمی با کد رهگیری، امکاناتی مثل پرداخت آنلاین اجاره و کمیسیون، تضمین اجارهبها و داوری تخصصی برای حل اختلافات را فراهم میکند. با املاین میتوانید معاملهای شفاف، سریع و امن داشته باشید و آسودگی خاطر کامل پیدا کنید. برای امنیت و اعتبار قرارداد اجاره خود همین امروز به املاین مراجعه کنید.
سوالات متداول
آیا کد رهگیری برای مالک مالیات دارد؟
خیر، کد رهگیری بهخودیخود هیچ مالیاتی ایجاد نمیکند و صرفاً برای ثبت رسمی قرارداد و شفافسازی معاملات است.
آیا با گرفتن کد رهگیری برای وام ودیعه، مالیات به صاحبخانه تعلق میگیرد؟
خیر، دریافت کد رهگیری برای وام ودیعه تأثیری بر مالیات ندارد؛ مالیات بر درآمد اجاره مستقل از کد رهگیری محاسبه میشود.
اگر کد رهگیری نگیریم، مالیات خانه خالی شامل میشود؟
بله، اگر ملک اجاره داده شود ولی قرارداد ثبت نشود، سازمان مالیاتی ممکن است آن را خالی تلقی و مالیات خانه خالی اعمال کند.
