ثبت نام زمین رایگان به مستاجران بخشی از قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» است که دولت برای اجرای طرح خانهدارشدن خانوادهها و تشویق به فرزندآوری راهاندازی کرده است. متقاضیانی که شرایط لازم را دارند، مانند خانوادههایی با سه فرزند یا بیشتر یا افرادی که تاکنون هیچ ملکی به نامشان نبوده است و از وامها یا تسهیلات دولتی برای خرید یا ساخت خانه استفاده نکردهاند، میتوانند با ورود به سایت saman.mrud.ir و بارگذاری مدارک موردنیاز، مراحل ثبتنام خود را تکمیل کنند.

براساس این برنامه، خانوادههای واجد شرایط میتوانند برای دریافت زمین یا واحد مسکونی تا حداکثر ۲۰۰ مترمربع ثبتنام کنند. این زمینها بهصورت رایگان واگذار میشوند؛ اما هزینههای آمادهسازی و خدمات زیربنایی در اقساط بلندمدت از متقاضی دریافت خواهد شد. در این مقاله، شرایط لازم، مدارک موردنیاز و مراحل گامبهگام ثبتنام در سامانه زمین رایگان را بررسی میکنیم تا بهعنوان متقاضی بتوانید بدون ابهام اقدام کنید. اگر میخواهید بدانید ۲۰۰ متر زمین رایگان به چه کسانی تعلق میگیرد تا انتها با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
جریان زمین رایگان چیست؟
زمین رایگان، بهعنوان بخشی از «قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت»، برنامهای دولتی است که توسط وزارت راه و شهرسازی اجرا میشود. در این برنامه، بهمنظور تشویق فرزندآوری و حمایت از خانوادهها، زمین یا واحد مسکونی رایگان (حداکثر ۲۰۰ مترمربع) به خانوادههای واجد شرایط واگذار میشود. این برنامه اگرچه رایگان است؛ اما هزینههای آمادهسازی آن پساز دو سال تنفس، بهصورت اقساط هشتساله دریافت میشود.
اگر مستأجر هستید، مطمئناً یکی از مهمترین دغدغههای شما در معاملات ملکی، تنظیم قراردادهای مطمئن و قانونی اجاره است. املاین با ارائه خدمات قراردادهای اجاره رسمی، این نگرانی را برطرف کرده است. در این سامانه، تمامی قراردادها زیر نظر کارشناسان حقوقی تنظیم میشوند، کد رهگیری رسمی برای هر قرارداد صادر میشود و امکان دسترسی دائمی به نسخه دیجیتال آن وجود دارد. همچنین با احراز هویت طرفین و بررسی اصالت اسناد، ریسک بروز مشکلات حقوقی به حداقل میرسد. بهاینترتیب، چه مستأجر و چه مالک باشید، میتوانید با آرامش خاطر، اجارهنامه خود را بهصورت آنلاین و معتبر منعقد کنید. همین حالا به املاین مراجعه و قرارداد اجاره رسمی خود را بدون دردسر تنظیم کنید.
سایت ثبت نام زمین رایگان
اولین سؤالی که برای متقاضیان مطرح میشود، این است که برای زمین رایگان کجا ثبت نام کنیم؟ سایت رسمی ثبتنام، سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن به آدرس https://saman.mrud.ir/ است. تمام مراحل ثبتنام بهصورت آنلاین در این سامانه انجام میشود.
با توجه به شرایط اقتصادی کنونی و مشکلاتی که در بازار مسکن، از افزایش بیرویه قیمتها گرفته تا سوءاستفاده برخی واسطهها، به وجود آمده، خرید خانه برای خانوادههای کمدرآمد و حتی اجارهنشینی برای مستأجران به چالشی جدی تبدیل شده است. همین موضوع باعث شد دولت برای ساماندهی بازار و حمایت از اقشار آسیبپذیر، طرحهای مختلفی را در سالهای اخیر تدوین و اجرا کند که هدفشان کنترل قیمت اجاره، کمک به خانهدارشدن افراد کمدرآمد و ایجاد تعادل در بازار ملک بوده است. از جمله این برنامهها میتوان به طرح مسکن برای افراد فاقد خانه اشاره کرد.
سایت saman.mrud.ir برای تسهیل دسترسی مردم به این خدمات ایجاد شده است تا متقاضیان با مراجعه به آن، مدارک موردنیاز را بارگذاری و مراحل ثبت درخواست خود را برای دریافت زمین یا مسکن تکمیل کنند. بهاینترتیب، ثبتنام و پیگیری متقاضیان بسیار سریعتر انجام میشود.
ورود به سامانه ثبت نام زمین دولت
متقاضیانی که واجد شرایط استفاده از طرح زمین یا مسکن دولتی هستند، لازم است در بازه زمانی اعلامشده به سامانه مربوط مراجعه و مراحل ثبتنام خود را تکمیل کنند. در ادامه، نحوه ورود به سامانه ثبتنام زمین دولتی را توضیح میدهیم.
آدرس سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن به نشانی saman.mrud.ir را در مرورگر رایانه یا تلفن همراه خود وارد کند؛
پساز نمایش صفحه اصلی، گزینه «درخواست مسکن» را انتخاب کنید؛

روی بخش «ورود به سامانه افراد حقیقی» کلیک کنید؛

سیستم شما را به «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند» هدایت میکند؛
شماره تلفن همراه خود را بههمراه کد امنیتی نمایشدادهشده وارد کنید؛

یک کد تأیید یکبارمصرف (OTP) برای شماره واردشده ارسال میشود. با درج این کد در بخش مربوطه، شما به صفحه اصلی سامانه منتقل میشوید و میتواند فرایند ثبتنام زمین دولتی یا مسکن رایگان را ادامه دهید.
شرایط ثبت نام در سامانه زمین رایگان
سؤال اصلی این است که زمین رایگان به چه کسانی تعلق میگیرد؟ اگر هر یک از شرایط زیر را داشته باشید، میتوانید در این طرح ثبتنام کنید:
- تعداد فرزندان: خانواده دارای حداقل سه فرزند باشد که فرزند سوم یا بیشتر پساز ۲۴ آبان ۱۴۰۰ متولد شده باشد یا خانواده چهار فرزند یا بیشتر زیر ۲۰ سال (بدون محدودیت تاریخ تولد فرزند سوم) داشته باشد؛
- استفادهنکردن قبلی از تسهیلات دولتی مسکن: متقاضی و افراد تحت تکفل او از ابتدای فروردین ۱۳۸۴ تاکنون نباید هیچگونه وام یا تسهیلات بانکی برای خرید یا ساخت مسکن دریافت کرده باشند؛ یعنی فرم ج سبز باشد؛ اما استثناهایی برای برخی موارد وجود دارد؛
- شرط سکونت: حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر مورد تقاضا وجود داشته و قابلاثبات با مدارکی مانند اجارهنامه یا قبض باشد؛
- شرط تأهل: متقاضی باید متأهل و سرپرست خانوار باشد. البته استثناهایی هم در نظر گرفته شده است؛ مانند بانوان مجرد بالای ۳۵ سال که خود سرپرست هستند، نخبگان مجرد با تأیید بنیاد نخبگان، افراد مجرد معلول بالای ۲۰ سال با معرفینامه از بهزیستی و همچنین آقایان مجرد بالای ۲۳ سال بهشرط ارائه عقدنامه در زمان دریافت تسهیلات میتوانند از این طرح استفاده کنند؛
- استفادهنکردن از امکانات نهادهای عمومی غیردولتی: از تاریخ ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ به بعد، متقاضی یا افراد تحت تکفلش نباید از خدمات حمایتی این نهادها بهرهمند شده باشند؛
- نداشتن مالکیت مسکن: طی پنج سال گذشته، هیچگونه ملک یا زمین مسکونی به نام متقاضی یا اعضای تحت تکفل او نباید ثبت شده باشد؛
- توانایی مالی: متقاضی باید توانایی بازپرداخت اقساط وامهای مربوط به ساخت مسکن را داشته باشد و همچنین امکان سپردهگذاری حداقل ۴۰ میلیون تومان برای دریافت تسهیلات را فراهم کند.
توجه داشته باشید که ثبت نام بهمعنای تأیید نهایی نیست و شرایط بررسی میشود.
مدارک لازم برای زمین رایگان
مدارک مورد نیاز برای بارگذاری در سامانه شامل موارد زیر هستند:
- اصل شناسنامه و کارت ملی سرپرست و اعضای خانواده؛
- گواهی تولد فرزندان (برای اثبات تعداد و تاریخ تولد)؛
- کد پستی محل سکونت؛
- قبض برق، گاز یا آب (برای اثبات سابقه سکونت)؛
- اجارهنامه یا سند مالکیت (اگر مستأجر هستید)؛
- سابقه پرداخت بیمه تأمین اجتماعی (برای متقاضی یا همسر، اگر لازم باشد)؛
- مدارک اثبات پنج سال سکونت (مانند جواز کسب، گواهی اشتغال یا تحصیل فرزندان).
این مدارک باید اسکن و آپلود شوند. در صورت کمبود یک مدرک، میتوانید چند مدرک ترکیبی فراهم کنید.
نحوه ثبتنام زمین دولتی در سامانه
نحوه ثبت نام در سامانه بهصورت گامبهگام بهشرح زیر است:
ابتدا آدرس سامانه saman.mrud.ir را در مرورگر وارد و پساز ورود به صفحه اصلی، گزینه «درخواست مسکن» را انتخاب کنید و از طریق پنجره دولت من وارد شوید؛
اطلاعات شما براساس آخرین نشانی ثبتشده در سازمان ثبت احوال نمایش داده میشود و در صورت نیاز میتوانید آن را اصلاح و سپس روی گزینه «ثبت اطلاعات» کلیک کنید.
در صفحه بازشده، لازم است موافقت خود را با مقررات و شرایط طرح اعلام و با تعهدنامه موافقت کنید؛

در این بخش، اطلاعات هویتی شامل کد ملی، شماره و سریال شناسنامه و سایر جزئیات فردی متقاضی وام و افراد تحت سرپرستی او ثبت میشود؛

سامانه یک پیشنمایش از تمام اطلاعات واردشده را نمایش میدهد تا در صورت تأیید به مرحله بعد بروید.

پساز پایان ثبتنام، لازم است برای بارگذاری مدارک و پیگیری وضعیت درخواست خود وارد بخش «مشاهده و پیگیری درخواست» شوید؛

در این بخش تمام ثبتنامهای انجامشده شما در سامانه طرحهای حمایتی مسکن نمایش داده میشود و با انتخاب گزینه دلخواه و مراجعه به قسمت «مدارک» میتوانید اسناد موردنیاز را بارگذاری کنید.

فرایند بررسی ممکن است زمان ببرد و نتایج از طریق پیامک یا سامانه اطلاعرسانی میشود. پساز تأیید، برای مراحل بعدی (مانند قرعهکشی یا تخصیص) راهنمایی خواهید شد.
زمین رایگان به چه کسانی تعلق میگیرد؟
تا این بخش از مقاله به این سؤال که زمین رایگان شامل چه کسانی میشود، پاسخ دادیم و گفتیم که در طرح واگذاری زمین رایگان با هدف تشویق فرزندآوری و حمایت از خانوادهها، زمین یا واحد مسکونی (حداکثر ۲۰۰ مترمربع) بهصورت رایگان به خانوادههای واجد شرایط واگذار و هزینههای آمادهسازی و زیرساختها (مانند آب، برق و جاده) پساز دو سال تنفس، بهصورت اقساط هشتساله دریافت میشود. این طرح بیشتر در شهرهایی با جمعیت کمتر از ۵۰۰ هزار نفر و مناطق روستایی اجرا و شامل بررسی نرخ باروری شهرستان (کمتر از ۲.۵) میشود. در ادامه، گروههایی را که امکان واگذاری زمین رایگان برای ساخت مسکن برای آنها وجود دارد، بهطور دقیقتر معرفی میکنیم.
زمین رایگان فرزند سوم
ثبت نام زمین رایگان فرزند سوم به خانوادههایی تعلق میگیرد که فرزند سوم یا بیشتر آنها پساز ۲۴ آبان ۱۴۰۰ متولد شده باشد. خانوادههای دارای سه فرزند یا بیشتر میتوانند یک قطعه زمین ۲۰۰ تا ۲۵۰ متری دریافت کنند. اگر خانواده چهار فرزند یا بیشتر زیر ۲۰ سال داشته باشد، بدون محدودیت تاریخ تولد فرزند سوم، مشمول دریافت تسهیلات میشود.
این طرح برای تشویق فرزندآوری طراحی شده است و در استانهایی با نرخ باروری پایین اولویت دارد. توجه داشته باشید که در تهران، تخصیص زمین قفل شده و ممکن است بهجای زمین، واحد مسکونی واگذار شود. تاکنون بیشاز ۸۴ هزار خانوار در این طرح ثبتنام کردهاند و سایت ثبت نام زمین رایگان فرزند سوم هم همان سایت معرفیشده در بخشهای قبل است.
زمین رایگان برای خانه اولی ها
خانه اولیها (کسانی که در پنج سال گذشته مالک زمین یا مسکن نبودهاند) میتوانند در طرح نهضت ملی مسکن ثبتنام کنند؛ اما همانطور که گفته شد، زمین کاملاً رایگان نیست و هزینههای ساخت و آمادهسازی برعهده متقاضی است. در برنامه هفتم توسعه، پیشنهاد واگذاری زمین رایگان به دهکهای اول تا سوم درآمدی (اقشار کمدرآمد) مطرح شده است و بیشتر برای خانوادههای پرجمعیت اجرا میشود. خانه اولیها باید فاقد تسهیلات ملکی از سال ۱۳۵۷ و حداقل پنج سال سابقه سکونت داشته باشند. ثبتنام در همان سامانه saman.mrud.ir انجام میشود.
زمین رایگان برای زوج های جوان
طرح مستقیم برای زوجهای جوان بدون فرزند وجود ندارد؛ اما اگر زوج جوان دارای شرایط قانون جوانی جمعیت (مانند داشتن سه فرزند) باشند، مشمول میشوند. در برخی استانها مانند قم، واگذاری زمین آماده ساخت به زوجهای جوان برای تشویق ازدواج در روستاها و شهرهای کوچک انجام میشود. دولت سیزدهم دستور واگذاری زمین به زوجین جوان را در این مناطق داده است؛ اما این طرح با مشکلاتی مانند ثبت اسناد مواجه است. همچنین، پیشنهادهایی برای مسکن موقت رایگان بهمدت سه سال برای زوجهای جوان مطرح شده، اما اجرا نشده است.
زمین رایگان روستایی
آیا میدانید زمین رایگان روستایی به چه کسانی تعلق میگیرد؟ در طرح توسعه روستایی، دولت یک میلیون قطعه زمین روستایی را به متقاضیان سکونت در روستاها واگذار میکند. این زمینها بهصورت اجاره ۹۹ ساله رایگان (بدون هزینه اجاره) هستند و برای ساخت مسکن روستایی استفاده میشوند. واجدان شرایط شامل ساکنان روستا یا کسانی هستند که قصد مهاجرت به روستا را دارند و اولویت با دهکهای پایین و خانوادههای پرجمعیت است. وام ۴۰۰ میلیون تومانی مسکن روستایی با نرخ سود ۵ درصد و بازپرداخت ۲۰ ساله هم داده میشود.
مراحل واگذاری زمین رایگان
واگذاری زمین رایگان در قالب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت توسط وزارت راه و شهرسازی انجام میشود. اگر میخواهید بدانید چگونه زمین رایگان از دولت بگیریم، در ادامه با ما همراه باشید:
- ورود به سامانه: متقاضیان باید به سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن به آدرس https://saman.mrud.ir/ مراجعه کنند؛
- ثبتنام اولیه: پساز ورود، گزینه «ثبتنام نهضت ملی مسکن» و بخش مربوط به قانون جوانی جمعیت (مانند متقاضیان دارای سه فرزند یا بیشتر) را انتخاب کنند. مراحل را طبق آنچه که در قسمتهای قبل توضیح داده شد، طی و پساز ارسال، کد پیگیری دریافت کنند؛
- بررسی صلاحیت: وزارت راه و شهرسازی شرایط متقاضی، از جمله استفاده قبلی از تسهیلات دولتی مسکن (فرم ج سبز)، سابقه حداقل پنج سال سکونت در شهر مورد تقاضا، نرخ باروری شهرستان کمتر از ۲.۵، و تعداد فرزندان را بررسی میکند. این مرحله ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد و نتایج از طریق پیامک یا سامانه اطلاعرسانی میشود؛
- قرعهکشی یا تخصیص مستقیم: درصورتیکه تعداد متقاضیان بیشتر از زمینهای موجود باشد، قرعهکشی انجام و پساز تأیید، زمین تخصیص داده میشود. برای شهرهای بالای ۵۰۰ هزار نفر جمعیت (مانند تهران)، ممکن است بهجای زمین، واحد مسکونی واگذار شود؛
- عقد قرارداد و پرداخت هزینهها: قرارداد در ادارات راه و شهرسازی یا بنیاد مسکن امضا میشود؛
- تحویل زمین: پساز تکمیل مراحل اداری، زمین تحویل داده میشود. متقاضیان باید ظرف مدت مشخص (معمولاً دو سال) ساخت را آغاز کنند؛ درغیراینصورت، زمین باز پس گرفته میشود.
زمین رایگان کی تحویل داده میشود؟
زمان دقیق تحویل زمین بسته به استان، تعداد متقاضیان و آمادهسازی زمین متفاوت است و زمان مشخصی برای آن اعلام نشده است؛ اما فرایند از ثبتنام تا تحویل معمولاً چند ماه تا یک سال طول میکشد. در سال ۱۴۰۴، واگذاریها همچنان ادامه دارد و تاکنون بیشاز ۹۵ هزار خانواده زمین دریافت کردهاند. دولت چهاردهم واگذاریها را از دهه فجر امسال آغاز کرده است و تحویل برای متقاضیان جدید، پساز بررسی و قرعهکشی، انجام میشود.
ثبت نام زمین رایگان به مستاجران تهران و سایر شهرها
واگذاری زمین رایگان به مستاجران هم امکانپذیر است؛ اما شرایط ذکرشده باید وجود داشته باشد. ثبتنام برای همه متقاضیان واجد شرایط از طریق سامانه saman.mrud.ir انجام میشود و مستأجران باید مدارک اثبات سکونت (مانند اجارهنامه و قبوض) را داشته باشند تا سابقه پنج سال سکونت را ثابت کنند. توجه داشته باشید که اولویت با دهکهای درآمدی پایین (۱ تا ۵) و خانوادههای کمدرآمد است.
در مورد تهران، لازم است بدانید که واگذاری زمین قفل شده است و معمولاً بهجای زمین، واحد مسکونی واگذار میشود. مستأجران تهرانی اگر شرایط قانون جوانی جمعیت را داشته باشند، میتوانند ثبتنام کنند؛ اما ممکن است به شهرهای اطراف (مانند پرند یا پردیس) ارجاع شوند. طرح شامل زمین رایگان به ارزش تقریبی ۱ میلیارد تومان برای برخی دهکها مطرح شده است؛ اما اجرا بستگی به مصوبات دارد.
در سایر شهرهای بزرگ مانند مشهد، اصفهان یا تبریز، واگذاری زمین ممکن است؛ اما اگر جمعیت بالای ۵۰۰ هزار نفر باشد، واحد مسکونی جایگزین میشود. مستأجران باید فاقد مسکن باشند و از تسهیلات دولتی استفاده نکرده باشند. ثبتنام باز است و برای روستاها یا شهرهای کوچک، زمین ۲۰۰ تا ۵۰۰ متری واگذار میشود.
پیگیری وضعیت ثبت نام در سامانه
برای پیگیری وضعیت ثبتنام:
به آدرس https://saman.mrud.ir/ مراجعه کنید؛
گزینه «وضعیت درخواستها» را انتخاب کنید؛

کد ملی سرپرست خانوار و شماره تلفن همراه را وارد کنید. یک کد تأیید به موبایل ارسال میشود؛
پساز ورود، وضعیت درخواست (مانند در حال بررسی، تأییدشده، ردشده یا زمان قرعهکشی) نمایش داده میشود. میتوانید اطلاعات را ویرایش یا مدارک جدید آپلود کنید؛
اگر ثبتنام نکردهاید، از بخش ثبتنام شروع کنید. نتایج بررسی هم از طریق پیامک اطلاعرسانی میشود. در صورت بروز هرگونه مشکل با ادارات راه و شهرسازی استان تماس بگیرید.
سخن پایانی
طرح ثبت نام زمین رایگان به مستاجران فرصتی است برای خانوادهها و مستأجرانی که شرایط قانونی دارند تا بتوانند با هزینهای کمتر به خانهدارشدن نزدیک شوند. اگرچه زمینها بهصورت رایگان واگذار میشوند؛ اما متقاضی باید توانایی پرداخت هزینههای آمادهسازی و شروع ساختوساز را داشته باشد؛ بنابراین پیشاز اقدام به ثبتنام، بهتر است شرایط و مدارک لازم را بادقت بررسی و از طریق سامانه saman.mrud.ir درخواست خود را ثبت کنید.
- طرح زمین رایگان بخشی از قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است؛
- متقاضی باید فاقد مسکن، تسهیلات دولتی وام مسکن و مالکیت در ۵ سال گذشته باشد؛
- شرط تأهل الزامی است؛ اما برای برخی گروهها (بانوان بالای ۳۵ سال، نخبگان، معلولان و مجردهای بالای ۲۳ سال با عقدنامه) استثنا وجود دارد؛
- واگذاری زمین اغلب در شهرهای کوچک و روستاها انجام میشود؛ در شهرهای بزرگ معمولاً واحد مسکونی جایگزین زمین است؛
- مدارک اصلی ثبتنام شامل شناسنامه، کارت ملی، گواهی تولد فرزندان، مدارک سکونت و سابقه بیمه یا اشتغال است؛
- مراحل ثبتنام کاملاً آنلاین است و از طریق سامانه saman.mrud.ir انجام میشود؛
- پساز ثبتنام، شرایط بررسی و در صورت لزوم قرعهکشی یا تخصیص مستقیم انجام میشود؛
- هزینههای آمادهسازی زمین پساز دو سال تنفس، طی اقساط ۸ ساله از متقاضی دریافت میشود؛
- اولویت با خانوادههای پرجمعیت و دهکهای پایین درآمدی است؛
- در صورت تأیید، زمین تحویل میشود و متقاضی موظف به شروع ساخت ظرف مدت معین است.
اگر میخواهید در قراردادهای اجاره خود از ترکیب سهولت دسترسی آنلاین با اعتبار حقوقی بالا برخوردار شوید، املاین بهترین گزینه است؛ زیرا با این پلتفرم و خدمات تنظیم قرارداد آنلاین، دیگر نیازی به مراجعه حضوری و صرف زمان طولانی برای نوشتن اجارهنامه در بنگاههای سنتی نیست و تمام مراحل از تنظیم قرارداد تا پرداختها، بهصورت کاملاً شفاف، قانونی و تحت نظارت کارشناسان انجام میشود. علاوهبراین، صدور کد رهگیری رسمی و قابلیت حل اختلافات ملکی، باعث میشود قراردادهای اجاره در املاین هم امن و هم معتبر باشند. برای تجربه اولین پلتفرم قراردادهای اجاره رسمی آنلاین در ایران و بستن قرارداد با بالاترین سطح اطمینان، همین امروز وارد سامانه املاین شوید.
سوالات متدوال
آیا دولت زمین رایگان میدهد؟
بله، طبق طرحهای حمایتی دولت، زمین به خانوادههای واجد شرایط واگذار میشود.
برای ثبتنام زمین رایگان چه باید کرد؟
باید شرایط لازم را داشته باشید و مدارک خود را در سامانه بارگذاری کنید.
برای زمین رایگان کجا ثبتنام کنیم؟
از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن به نشانی saman.mrud.ir.