پاسخ شفاف به این پرسش که هزینه انتقال سند ملک بر عهده کیست، براساس قانون و عرف بازار مسکن تعیین میشود و شامل تفکیک دقیق وظایف مالی خریدار و فروشنده است. بهطور خلاصه باید گفت که پرداخت کلیه هزینههای تسویه حسابهای دولتی پیشاز تنظیم سند، نظیر مالیات نقلوانتقال دارایی، عوارض نوسازی، پسماند شهرداری و هزینه استعلام ثبت، برعهده فروشنده (مالک فعلی) است.
در مقابل، هزینههای نهایی ثبت در دفترخانه اسناد رسمی که شامل حقالثبت و حقالتحریر میشود، طبق عرف رایج بازار بهصورت مساوی و پنجاه-پنجاه میان طرفین تقسیم میشود؛ هرچند قانون در صورت سکوت قرارداد، حقالتحریر را متوجه خریدار و حقالثبت را متوجه فروشنده میداند؛ بنابراین، اصل اول بر توافق مکتوب در مبایعهنامه است و اگر توافقی نباشد، این تقسیمبندی عرفی اجرا میشود. در این مقاله، تمام اطلاعات لازم را در این مورد در اختیار شما قرار میدهیم. اگر میخواهید بدانید هزینه نقل و انتقال سند ملک به عهده کیست، تا انتها با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
هزینه انتقال سند ملک بر عهده کیست؟
پیشاز تعیین مسئول پرداخت، باید بدانید که هزینههای انتقال سند شامل چه مواردی است. بهطورکلی این هزینهها عبارتاند از:
- مالیات نقلوانتقال (اداره دارایی)؛
- عوارض نوسازی و پسماند (شهرداری)؛
- هزینههای استعلام ثبتی؛
- هزینههای دفترخانه (شامل حقالثبت و حقالتحریر).
در حالت کلی، هزینههای مربوط به دارایی، استعلام و عوارض شهرداری برعهده فروشنده است، درحالیکه هزینههای تنظیم سند در دفترخانه اغلب بهصورت مساوی تقسیم میشود. اگر توافقی وجود نداشته باشد، پرداخت هزینه حقالثبت برعهده فروشنده و هزینه حقالتحریر برعهده خریدار است؛ اما در عمل، دفاتر اسناد رسمی اغلب کل هزینه را نصفنصف دریافت میکنند.
طبق قانون هزینه انتقال سند با خریدار است یا فروشنده؟
طبق ماده ۵۹ قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات نقلوانتقال ملک برعهده فروشنده (انتقالدهنده) است و خریدار هیچ تکلیفی در این زمینه ندارد؛ مگر اینکه توافق دیگری وجود داشته باشد. همچنین، هزینههای قبلاز تنظیم سند مانند استعلام ثبت و پرداخت دارایی برعهده فروشنده است. بااینحال، هزینههای دفترخانه برای تنظیم و ثبت سند معمولاً بهطور مساوی بین خریدار و فروشنده تقسیم میشود. در سال ۱۴۰۴، میزان مالیات نقلوانتقال برابر با ۵ درصد ارزش معاملاتی ملک است که توسط اداره دارایی تعیین میشود.
مالیات نقل و انتقال ملک با چه کسی است؟
براساس ماده ۵۹ قانون مالیاتهای مستقیم، پرداخت هزینه انتقال سند بهطور کامل برعهده فروشنده است و خریدار تکلیفی در این زمینه ندارد. این مبلغ که نرخ آن معادل ۵ درصد ارزش معاملاتی تعیین شده است، بخش اصلی محاسبات مالیات خرید و فروش ملک را تشکیل میدهد و فروشنده موظف است پیشاز تنظیم سند در دفترخانه، نسبت به تسویه آن اقدام کند.
صرف نظر از اینکه هزینه مالیات انتقال سند ملک بر عهده کیست، بسیاری از اختلافات بر سر هزینههای انتقال سند، ناشی از تنظیم قراردادهای غیردقیق و مبهم است. برای جلوگیری از این مشکلات، استفاده از پلتفرمهای هوشمند املاک راهگشاست. سامانه «املاین» به شما این امکان را میدهد که قراردادهای اجاره و مبایعهنامه خود را به صورت کاملاً آنلاین، زیر نظر کارشناسان حقوقی و با دریافت کد رهگیری رسمی تنظیم کنید. در این سامانه، تمام شروط و توافقات مالی (از جمله تقسیم هزینههای دفترخانه) بهصورت شفاف ثبت میشود و احراز هویت طرفین بهدقت صورت میگیرد تا جای هیچگونه نگرانی باقی نماند. برای دسترسی به این خدمات و تنظیم قرارداد بدون نیاز به مراجعه حضوری، کافی است همین حالا عبارت «املاین» را در گوگل جستوجو کنید و وارد اولین نتیجه شوید.
هزینه انتقال سند ملک در دفترخانه بر عهده کیست؟
با وجود اینکه پرداخت حقالثبت برعهده فروشنده و حقالتحریر برعهده خریدار گذاشته شده است، در عرف معاملات ملکی اغلب این مبالغ تجمیع و بهصورت مساوی تقسیم میشوند؛ ازهمینرو، برآورد دقیق هزینه تنظیم قرارداد در دفترخانه پیشاز حضور در محضر برای تعیین سهم نهایی هر یک از طرفین و جلوگیری از اختلاف نظر ضروری است.
نقش توافق در پرداخت هزینه انتقال سند
در معاملات ملکی، اراده و توافق طرفین بر قوانین عمومی اولویت دارد و خریدار و فروشنده میتوانند برخلاف عرف رایج، پرداخت تمام یا بخشی از مخارج را برعهده یک نفر بگذارند. اگرچه این توافقات بهصورت شفاهی هم معتبر هستند؛ اما توصیه میشود برای جلوگیری از اختلافات آتی، نحوه تقسیم و مسئول پرداخت هزینهها بهصورت کتبی و شفاف در متن مبایعهنامه درج شود.
اگر در قرارداد مشخص نشده باشد چه کسی پرداخت میکند؟
درصورتیکه قرارداد نسبت به پرداخت هزینهها مسکوت مانده باشد، قانون و عرف بازار ملاک عمل قرار میگیرند. بر این اساس، پرداخت هزینههای مقدماتی نظیر عوارض شهرداری، مالیات نقلوانتقال و استعلام ثبتی بهطور کامل با فروشنده است و حقالثبت و حقالتحریر هم معمولاً میان طرفین تقسیم میشود؛ بنابراین در نبود توافق مکتوب، تعیین سهم نهایی هر شخص تابع این رویه قانونی و عرفی خواهد بود.
سخن پایانی
دانستن دقیق و شفاف این موضوع که هزینه انتقال سند ملک بر عهده کیست، یکی از مهمترین فاکتورها برای پیشگیری از اختلافات حقوقی و مالی در لحظات پایانی معاملات ملکی است. اگرچه قانون چارچوب مشخصی برای هزینههای دارایی و شهرداری دارد؛ اما در نهایت این توافق مکتوب در قرارداد و عرف بازار است که تکلیف نهایی تقسیم هزینههای محضر را روشن میکند.
- پرداخت کامل مالیات نقلوانتقال، عوارض شهرداری (نوسازی و پسماند) و هزینه استعلام ثبت برعهده فروشنده است؛
- مجموع هزینههای دفترخانه (حقالثبت و حقالتحریر) معمولاً بهصورت مساوی بین خریدار و فروشنده تقسیم میشود؛
- اگر در قرارداد سکوت شده باشد، پرداخت حقالتحریر با خریدار و حقالثبت با فروشنده است؛
- هرگونه توافق مکتوب بین خریدار و فروشنده درباره پرداخت هزینهها، بر قانون و عرف ارجحیت دارد.
انجام یک معامله ملکی امن تنها محدود به شناخت هزینهها نیست؛ بلکه داشتن پشتیبان حقوقی و ابزارهای مدرن، امنیت سرمایه شما را تضمین میکند. «املاین» بهعنوان پیشروترین سامانه املاک آنلاین، خدماتی فراتر از یک قرارداد ساده ارائه میدهد. از قابلیت منحصربهفرد تضمین پرداخت اجارهبها (که خیال موجر را از وصول اجاره راحت میکند) تا خدمات داوری تخصصی برای حل اختلافات بدون دادگاه، همگی در این پلتفرم گردآوری شدهاند. اگر میخواهید قرارداد خود را با تعرفه مصوب و سرعتی بالا منعقد کنید، پیشنهاد میکنیم نام برند «املاین» را در گوگل جستوجو کنید و از خدمات تخصصی وبسایت ما بهرهمند شوید.
سوالات متداول
هزینه انتقال سند ملک طبق قانون با چه کسی است؟
طبق قانون، هزینههای اصلی (مانند مالیات نقلوانتقال و استعلام) با فروشنده و هزینه تنظیم سند در دفترخانه اغلب نصف-نصف بین خریدار و فروشنده است.
آیا میتوان هزینه انتقال سند را خلاف عرف توافق کرد؟
بله، توافق طرفین در قرارداد بر قانون و عرف اولویت دارد و میتوانند پرداخت تمام یا بخشی از هزینهها را بهعهده یک نفر بگذارند.
