میزان افزایش اجاره بها در سال ۱۴۰۴ برخلاف سالهای قبل، یک عدد ثابت نیست؛ بلکه طبق قانون ساماندهی بازار زمین و مسکن، میزان افزایش اجاره به شورای مسکن هر استان واگذار شده است تا با توجه به شرایط محلی، نرخ مجاز را تعیین کند؛ یعنی میزان افزایش در زمان تمدید قرارداد اجاره میتواند از استانی به استان دیگر متفاوت باشد و مستأجر باید براساس قانون همان منطقه تصمیم بگیرد.
در سالهای گذشته، دامنه افزایش اجارهبها عددی ثابت و محدود، معمولاً بین ۲۰ تا ۲۵ درصد بود؛ اما با تغییر سیاستها، این الگو کنار گذاشته شده است تا متناسب با شرایط اقتصادی و نرخ تورم همان منطقه، رقم منطقیتری تعیین شود. بااینحال، همچنان سقف قانونی افزایش اجارهبها معتبر است؛ به این معنا که تهران اجازه رشد تا ۲۵ درصد را دارد، کلانشهرها میتوانند حداکثر ۲۰ درصد افزایش داشته باشند و برای سایر شهرها هم سقف بین ۱۵% تا ۲۰% در نظر گرفته شده است و بیشتر از این میزان، اجازه افزایش وجود ندارد. در این مقاله، جزئیات کاملی درباره نرخ افزایش اجاره بها ۱۴۰۴ و نحوه محاسبه آن در اختیارتان قرار میدهیم؛ پس تا انتها همراه ما باشید.
فهرست مطالب
نرخ و میزان افزایش اجاره ۱۴۰۴ (تهران، کلانشهرها، سایر شهرها)
به کسانی که میخواهند بدانند اجاره سالیانه چند درصد افزایش می یابد، باید بگوییم که افزایش رهن و اجاره ۱۴۰۴ با شیوه سالهای گذشته متفاوت و از حالت یکسان کشوری خارج شده است. براساس تصمیمات جدید، شورای مسکن هر استان موظف است با توجه به شرایط اقتصادی محلی و میزان عرضه و تقاضا، سقف مجاز را برای رشد اجاره تعیین کند. بااینحال، اگر همچنان میخواهید بدانید اجاره خانه چند درصد افزایش یافته، باید گفت نرخهای اعلامشده بهعنوان حداکثر مجاز در کشور چنین است:
- تهران: امکان افزایش اجارهبها تا سقف ۲۵ درصد در تمدید قراردادها؛
- کلانشهرها مانند مشهد، شیراز، تبریز، اصفهان و بهطورکلی شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت: حداکثر ۲۰ درصد؛
- سایر شهرها و مناطق: معمولاً بین ۱۵% تا ۲۰%.
این درصدها حداکثر قابلاجرا هستند و هر استان میتواند سقفی کمتر از این مقدار تصویب کند. افزایش بیشتر از میزان مصوب، تخلف محسوب میشود و قابلیت پیگیری قانونی دارد.
برای کسانی که میخواهند فرایند تمدید قرارداد اجاره یا تنظیم قرارداد جدید را بهصورت قانونی و سریع انجام دهند، پلتفرم املاین را پیشنهاد میدهیم. این پلتفرم گزینهای کامل و امن است که با استفاده از آن میتوانید قراردادهای اجاره را بهصورت کاملاً غیرحضوری و آنلاین تنظیم کنید و از خدمات تنظیم قرارداد آنلاین با نظارت کارشناسان حقوقی بهرهمند شوید، از صحت و اعتبار آن مطمئن باشید و پساز انعقاد، کد رهگیری رسمی دریافت کنید. املاین امکان احراز هویت طرفین، بررسی اصالت اسناد ملکی و دسترسی دائم به نسخه دیجیتال قرارداد را هم فراهم میکند تا بدون مراجعه حضوری، تمامی مراحل قانونی را طی کنید. برای ایجاد قرارداد رسمی اجاره خود کافی است همین حالا در گوگل «املاین» را جستوجو کنید و وارد صفحه ایجاد قرارداد شوید.
قانون افزایش اجارهبها ۱۴۰۴
سالانه، یکی از سؤالات پرتکرار موجران و مستأجران این است که افزایش اجاره امسال چند درصد است. براساس مصوبات شورای عالی مسکن و قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجارهبها، نرخ افزایش قانونی اجاره بها 1404 بهصورت استانی تعیین شده است؛ یعنی بهجای اینکه یک درصد ثابت برای کل کشور اعمال شود، اکنون تصمیمگیری به شورای مسکن هر استان واگذار شده است و این شورا با توجه به شرایط اقتصادی محلی، روند تورم در همان منطقه و میزان عرضه و تقاضای واحدهای اجارهای، نرخ افزایش اجاره بها طبق قانون را مشخص میکند.
قانون افزایش اجاره بها ۱۴۰۴ در واقع نوعی تمرکززدایی در سیاستگذاری اجارهبها است و بهجای یک نسخه واحد برای همه شهرها، هر منطقه براساس وضعیت واقعی بازار خود تصمیم میگیرد. نتیجه چنین تغییری میتواند نزدیکترشدن قیمتها به واقعیت محلی و جلوگیری از رشدهای غیرمنطقی در برخی مناطق باشد.
این قانون بهطور مستقیم برای تمدید قرارداد اجاره لازمالاجراست و مالکان در زمان تمدید نمیتوانند اجارهبها را بیشاز سقف مقرر بالا ببرند. در صورت تخلف، مستأجر میتواند موضوع را از طریق شورای حل اختلاف یا سامانههای رسمی ثبت قرارداد پیگیری کند و حتی تا پنج سال پساز ثبت قرارداد هم امکان شکایت وجود دارد. هدف این قانون ایجاد تعادل در بازار اجاره، جلوگیری از رشد نامتعارف قیمتها و حمایت از مستأجران در شرایط تورمی است.
قانون ۲۵ درصد افزایش قرارداد اجاره
با وجود اینکه دولت در سال ۱۴۰۴ دیگر درصد ثابت و سراسری برای نرخ اجاره تعیین نمیکند، همچنان ممکن است برخی شهرها، بهویژه تهران، عدد ۲۵ درصد را بهعنوان سقف مجاز انتخاب کنند؛ اما «قانون 25 درصد افزایش قرارداد اجاره» مربوط به سال ۱۴۰۳ است. در این قانون، برای سراسر کشور سقف واحدی تعیین شده بود و در تهران، افزایش ۲۵ درصدی اجاره بها اعمال میشد؛ اما در سال ۱۴۰۴ این فرمول تغییر کرده است و دیگر بهصورت یکسان اجرا نمیشود.
امسال اجاره مسکن افزایش می یابد و تهران همچنان با سقف ۲۵ درصد در صدر لیست بیشترین افزایش قرار دارد؛ اما این عدد دیگر یک الزام نیست. همچنین، براساس قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجارهبها و مصوبات شورای عالی مسکن، قانون افزایش اجاره بها مغازه در سال ۱۴۰۴، مشابه مقررات مسکونی تعیین و به شورای مسکن هر استان واگذار شده است تا براساس تورم محلی و شرایط اقتصادی، نرخ را مشخص کند.
نحوه محاسبه افزایش رهن و اجاره در سال ۱۴۰۴
افزایش اجاره معمولاً بر سه نوع قرارداد اثر میگذارد: رهن کامل، اجاره کامل یا ترکیبی از رهن و اجاره که هرکدام روش محاسبه مستقل خود را دارند و لازم است جداگانه بررسی شوند. اگر میخواهید بدانید افزایش اجاره بها چگونه محاسبه میشود، در ادامه همراه ما باشید تا اصول محاسبه و فرمولهای کاربردی را بهطور کامل بررسی کنیم. بهاینترتیب، هر دو طرف قرارداد میتوانند با آگاهی بیشتر نسبت به تمدید قرارداد اقدام کنند؛ اما پیشاز ورود به فرمولها، لازم است بدانید پایه محاسبات چگونه تعیین میشود.
مبالغ جدید براساس رهن یا اجاره ماهانه قرارداد سال قبل محاسبه میشود؛ یعنی هر درصدی که تعیین شده است، روی رقم سال ۱۴۰۳ اعمال خواهد شد. محدودیت افزایش، فقط برای تمدید قراردادهای قبلی اعمال میشود و قرارداد جدید کاملاً براساس توافق طرفین است.
نکته دیگری که باید توجه داشته باشید، این است که در عرف بازار، هر ۱ میلیون تومان رهن معادل ۳۰ هزار تومان اجاره ماهانه در نظر گرفته میشود. این نسبت برای تبدیل مقادیر رهن به اجاره یا بالعکس کاربرد دارد.
حال به بررسی سه حالت رایج قراردادها میپردازیم و فرض میکنیم مبلغ افزایش اجاره در سال 1404 برای استان شما ۲۵ درصد است.
حالت اول: قرارداد اجاره کامل (بدون رهن)
برای قراردادهایی که تنها اجاره ماهانه تعیین شده است، درصد افزایش تنها روی مبلغ اجاره اعمال میشود.
اجاره ماهانه جدید = اجاره قبلی × (۱ + نرخ افزایش)
برای مثال، اگر در سال گذشته مبلغ ۱۰ میلیون تومان اجاره میدادید، با نرخ افزایش ۲۵٪، مبلغ جدید اجاره بهصورت زیر میشود:
۱۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۱.۲۵ = ۱۲,۵۰۰,۰۰۰ تومان
یعنی در سال جدید باید ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اجاره بپردازید.
حالت دوم: رهن کامل (بدون اجاره ماهانه)
در قراردادهایی که فقط رهن پرداخت میشود، مبلغ جدید بهصورت مستقیم با درصد افزایش محاسبه میشود.
رهن جدید = رهن قبلی × (۱ + نرخ افزایش)
مثال:
اگر رهن سال گذشته ۲۰۰ میلیون تومان بوده باشد و سقف افزایش شهر شما ۲۵ درصد تعیین شود:
۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۱.۲۵ = ۲۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
حالت سوم: قراردادهای ترکیبی (رهن + اجاره)
در این نوع قرارداد که رایجترین شکل اجاره در ایران است، میزان افزایش رهن و اجاره ۱۴۰۴ روی هر بخش بهطور جداگانه اعمال میشود؛ برای مثال، اگر قرارداد قبلی، ۱۰۰ میلیون رهن و ۵ میلیون اجاره بود، با نرخ افزایش ۲۵٪، مبلغ رهن و اجاره جدید بهصورت زیر به دست میآید:
- رهن جدید: ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۱.۲۵ = ۱۲۵ میلیون تومان؛
- اجاره جدید: ۵,۰۰۰,۰۰۰ × ۱.۲۵ = ۶,۲۵۰,۰۰۰ تومان.
یعنی در سال جدید، بهعنوان مستأجر باید ۱۲۵ میلیون رهن و ۶.۲۵ میلیون اجاره ماهانه پرداخت کنید.
اگر طرفین تصمیم بگیرند مقدار رهن را کاهش یا افزایش دهند و بخواهند آن را به اجاره تبدیل کنند، از نسبت عرفی استفاده میشود:
فرمول تبدیل رهن به اجاره: هر ۱ میلیون رهن = ۳۰ هزار تومان اجاره ماهانه
برای مثال:
اگر ۵۰ میلیون رهن کم و معادل آن به اجاره اضافه شود:
۵۰ × ۳۰,۰۰۰ = ۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان اجاره ماهانه
توجه داشته باشید که مالک نمیتواند با تغییر ترکیب رهن و اجاره از سقف قانونی بالاتر برود؛ یعنی نرخ افزایش باید روی مجموع ارزش قرارداد اعمال شود. اگر افزایش قرارداد بیشاز سقف مجاز باشد، مستأجر میتواند تا ۵ سال پساز ثبت قرارداد شکایت کند.
برای جلوگیری از هرگونه اختلاف، بهترین کار این است که تمدید در سامانه املاک و اسکان یا دفاتر املاک ثبت شود.
سخن پایانی
شیوه تنظیم و افزایش اجاره بها در سال ۱۴۰۴ وارد مرحلهای تازه شده و از یک الگوی ثابت کشوری به تصمیمگیری استانی تغییر یافته است. این تغییر با هدف نزدیکترشدن نرخها به واقعیت بازار هر منطقه و جلوگیری از افزایشهای غیرمنطقی اجرا شده است و سقفهای قانونی، همچنان نقش بازدارنده مهمی در حمایت از مستأجران دارند. آگاهی از این قوانین و نحوه محاسبه صحیح رهن و اجاره، کمک میکند طرفین قرارداد با اطمینان و شفافیت بیشتری برای تمدید قرارداد اقدام کنند.
- نرخ افزایش اجارهبها در سال ۱۴۰۴ دیگر کشوری نیست و به شورای مسکن هر استان واگذار شده است؛
- با وجود تصمیمگیری محلی، سقفهای حداکثری ملی همچنان اجرا میشود: تهران ۲۵٪، کلانشهرها ۲۰٪، سایر شهرها معمولاً بین ۱۵٪ تا ۲۰٪؛
- افزایش بیشاز سقف مصوب، تخلف محسوب میشود و امکان پیگیری قانونی دارد؛
- محدودیت افزایش فقط برای تمدید قراردادهاست؛ قراردادهای جدید بر پایه توافق هستند؛
- محاسبه افزایش اجاره در سه حالت انجام میشود: رهن کامل، اجاره کامل و قراردادهای ترکیبی؛
- فرمول عرفی تبدیل رهن و اجاره همچنان معتبر است: هر ۱ میلیون رهن = ۳۰ هزار تومان اجاره؛
- ترکیب رهن و اجاره نباید باعث دورزدن سقف قانونی شود؛ ملاک، افزایش مجموع ارزش قرارداد است؛
- توصیه میشود تمدید قرارداد در سامانه رسمی املاک ثبت شود تا از اختلافات احتمالی جلوگیری شود.
استفاده از خدمات پلتفرم املاین باعث میشود فرایند تمدید یا تنظیم قرارداد اجاره نهتنها سریع و راحت شود، بلکه امنیت و اعتبار قانونی آن هم تضمینشده باشد. با املاین میتوانید پرداخت اجاره یا کمیسیونها را آنلاین انجام دهید، اختلافات را از طریق داوری تخصصی حل کنید و دغدغه وصول اجارهبها را با تضمین اختصاصی این پلتفرم کاهش دهید. این ابزار، آسودگی خاطر، صرفهجویی در زمان و هزینه و اطمینان حقوقی را برای مستأجر و مالک فراهم میکند. برای دسترسی به تمامی خدمات قراردادهای اجاره و بهرهمندی از مزایای املاین، همین حالا در گوگل «املاین» را جستوجو کنید و وارد صفحه ایجاد قرارداد شوید تا امنترین و سریعترین قرارداد اجاره خود را تجربه کنید.
سوالات متداول
اجاره خانه امسال چند درصد افزایش دارد؟
نرخ افزایش اجارهبها در سال ۱۴۰۴ بهصورت استانی تعیین شده و سقف افزایش در تهران تا ۲۵٪، کلانشهرها تا ۲۰٪ و سایر شهرها بین ۱۵٪ تا ۲۰٪ است.
افزایش اجاره بها چگونه محاسبه میشود؟
میزان افزایش براساس مبلغ رهن یا اجاره ماهانه سال قبل اعمال و برای قراردادهای ترکیبی، هر بخش جداگانه محاسبه میشود.
افزایش اجاره خانه در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
میزان دقیق افزایش بستگی به استان دارد؛ اما سقف قانونی برای تمدید قراردادها همان اعداد (تهران ۲۵٪، کلانشهرها ۲۰٪، سایر شهرها بین ۱۵٪ تا ۲۰٪) است.
